Proszę naprawić moje dziecko

W psychoterapii systemowej występuje pojęcie „pacjenta identyfikowanego". To osoba, która zgłasza się do psychologa jako ta, która stanowi problem i potrzebuje pomocy. Taki pacjent, poprzez objawy, ujawnia trudności, z którymi zmaga się jego najbliższe otoczenie, na przykład rodzice.

Kto może być „pacjentem identyfikowanym"?

Ktokolwiek, kto swoim zachowaniem ujawnia to, co dzieje się w rodzinie. Zwykle łatwo go rozpoznać — zgłasza się do psychologa i gdzieś między słowami wspomina, że na spotkanie namówiła go rodzina. „Zawsze były ze mną problemy", „rodzice mówili mi, że byłam trudna od kiedy pamiętają" — mówią.

Często są to dzieci przyprowadzane przez rodziców w związku z napadami złości, buntem, płaczliwością. Już u progu gabinetu pojawia się oczekiwanie: „proszę naprawić moje dziecko".

Czy zawsze tak to wygląda?

To szczególne sytuacje, kiedy system rodzinny zmaga się z trudnościami — rozwodem, częstymi kłótniami, przemocą — ale tylko jedna osoba zaczyna ujawniać niepokojące objawy. Ona zostaje skierowana do specjalisty, podczas gdy w procesie terapeutycznym powinni uczestniczyć rodzice lub cała rodzina.

Kilka przykładów

Tomek — Rodzice Tomka często się kłócą o budowę domu i kredyt. W domu panuje nieciekawa atmosfera. Tomek w przedszkolu bije inne dzieci, żeby rozładować swoją złość.

Zosia — Zosi niedawno urodził się młodszy brat. Dziewczynka nie chce chodzić do szkoły, płacze na przerwach. Tęskni za czasem, kiedy miała uwagę rodziców tylko dla siebie.

Patryk — Rodzice się rozwodzą. Patryk zaczął palić papierosy, żeby dopasować się do nowych kolegów i oderwać się od myśli o rozpadzie rodziny.

Dlaczego tak się dzieje?

Trudne zachowanie „pacjenta identyfikowanego" w jakiś sposób służy rodzinie:

• Spaja rodzinę — „Wspólnie zaczynamy działać, aby pomóc dziecku. Mamy wspólny cel"
• Odwraca uwagę — „Najważniejszy jest teraz nasz syn. My nie będziemy zajmować się naszymi problemami"
• Przynosi ulgę — „Dobrze, że dziecko jest u psychologa. Ktoś ma go na oku"

I co teraz?

To dobrze, że Twoje dziecko jest pod opieką specjalisty. Jeśli mówi on, że wsparcia potrzebujesz także Ty lub cała Wasza rodzina — zaufaj mu i daj temu szansę.